CẬP NHẬT HÀNG THÁNG VỀ PHÁP LÝ & THUẾ | THÁNG 9/2026

Tháng 9/2026 tiếp tục ghi nhận nhiều thay đổi đáng chú ý trong chính sách đầu tư, tài chính, thuế và hải quan. Điểm chung không chỉ nằm ở những quy định mới, mà ở yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động rà soát mô hình hoạt động, dữ liệu và hệ thống tuân thủ trước khi các thay đổi chính thức đi vào thực tiễn.

Trong bản cập nhật tháng này, KTC tập trung vào 4 vấn đề doanh nghiệp nên đặc biệt lưu ý: từ việc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; yêu cầu chuẩn bị cho IFRS trong bối cảnh VIFC; những thay đổi trọng yếu của Luật Hải quan; đến tiêu điểm quản lý thuế dựa trên dữ liệu và bài toán đối soát tuân thủ của doanh nghiệp.

01 | LUẬT ĐẦU TƯ

LUẬT ĐẦU TƯ SỬA ĐỔI 2026: 62 NGÀNH, NGHỀ ĐƯỢC ĐƯA KHỎI DANH MỤC CÓ Ý NGHĨA GÌ VỚI DOANH NGHIỆP?

Ngày 24/08/2026, Quốc hội thông qua Luật số 24/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Một trong những thay đổi đáng chú ý là cắt giảm 62 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời sửa đổi, chuẩn hóa 14 ngành, nghề trong Phụ lục IV mới.

Quy định mới có thể mở rộng dư địa gia nhập và phát triển thị trường cho doanh nghiệp, nhưng đưa một ngành nghề ra khỏi Phụ lục IV không đồng nghĩa với việc xóa bỏ toàn bộ yêu cầu pháp lý. Các điều kiện chuyên ngành vẫn có thể tiếp tục áp dụng; với nhà đầu tư nước ngoài, điều kiện tiếp cận thị trường cũng cần được đánh giá độc lập.

👉 KTC phân tích những thay đổi đáng chú ý, cơ chế chuyển tiếp và những vấn đề doanh nghiệp cần rà soát trong giai đoạn 2026-2027:

👉 Đọc bài phân tích chi tiết của KTC

02 | CHUẨN MỰC BÁO CÁO TÀI CHÍNH (IFRS)

THÔNG TƯ 118/2026/TT-BTC: DOANH NGHIỆP CẦN CHUẨN BỊ GÌ CHO IFRS?

Thông tư 118/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, quy định về việc áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS), tiếp tục tạo thêm cơ sở pháp lý cho quá trình đưa IFRS vào thực tiễn báo cáo tài chính tại Việt Nam.

Đối với doanh nghiệp, câu chuyện IFRS không chỉ là thay đổi cách lập báo cáo tài chính, mà còn liên quan đến hệ thống dữ liệu, chính sách kế toán, quy trình vận hành và năng lực của đội ngũ tài chính – kế toán. Trong bối cảnh Trung tâm tài chính quốc tế (VIFC) được triển khai, yêu cầu về khả năng tiếp cận và sử dụng thông tin tài chính theo chuẩn mực quốc tế càng trở nên cấp thiết.

👉 KTC phân tích những điểm cốt lõi từ Thông tư 118 và lộ trình chuẩn bị thực tế cho doanh nghiệp:

👉 Đọc bài phân tích chi tiết của KTC

03 | LUẬT HẢI QUAN

LUẬT HẢI QUAN SỬA ĐỔI 2026: TỪ KIỂM SOÁT TẠI KHÂU THÔNG QUAN ĐẾN QUẢN LÝ TUÂN THỦ DỰA TRÊN DỮ LIỆU

Luật số 11/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan số 54/2014/QH13, có hiệu lực từ 01/03/2027, tiếp tục định hình phương thức quản lý hải quan theo hướng tăng cường quản lý tuân thủ, quản trị rủi ro và khai thác dữ liệu.

Đối với doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu, gia công và các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu thường xuyên, những thay đổi mới không chỉ tác động đến thủ tục tại cửa khẩu. Khả năng kiểm soát, đối chiếu và truy xuất dữ liệu giữa hồ sơ hải quan với hệ thống kho, sản xuất, kế toán và thuế sẽ ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong quản trị rủi ro.

Đáng lưu ý là các quy định mới về khai bổ sung sau thông quan, kiểm tra sau thông quan, thời hạn lưu giữ hàng hóa tại kho ngoại quan và CFS, cũng như việc bãi bỏ chế định kho bảo thuế sẽ đòi hỏi doanh nghiệp chủ động rà soát lại quy trình và mô hình vận hành trước khi Luật có hiệu lực.

👉 KTC phân tích những thay đổi quan trọng và 4 trọng tâm doanh nghiệp cần chuẩn bị trước ngày 01/03/2027:

👉 Đọc bài phân tích chi tiết của KTC

04 | THUẾ & HÓA ĐƠN

TỪ NHẬN DIỆN RỦI RO ĐẾN KIỂM SOÁT TUÂN THỦ: KHI DỮ LIỆU TRỞ THÀNH CƠ SỞ QUẢN LÝ THUẾ

Quản lý thuế đang ngày càng chuyển mạnh sang phương thức phân tích dữ liệu và đánh giá rủi ro, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với tính nhất quán của thông tin doanh nghiệp cung cấp và lưu trữ.

Theo Quyết định 1161/QĐ-CT, có hiệu lực từ ngày 14/08/2026, trong kế hoạch kiểm tra hằng năm tại trụ sở người nộp thuế, ít nhất 90% trường hợp được lựa chọn thông qua phân tích, đánh giá rủi ro tự động bằng ứng dụng công nghệ thông tin, trong khi không quá 10% được lựa chọn ngẫu nhiên.

Đáng chú ý, quản lý rủi ro hiện không chỉ dựa trên dữ liệu kê khai của doanh nghiệp. Theo Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026, cơ quan thuế đang từng bước kết nối và khai thác đồng bộ nhiều nguồn dữ liệu như hóa đơn điện tử, hồ sơ khai thuế, dữ liệu đăng ký kinh doanh, ngân hàng, hải quan và các cơ sở dữ liệu liên ngành để phân tích, giám sát và nhận diện sớm dấu hiệu rủi ro. Phương thức quản lý cũng đang chuyển từ xem xét từng hồ sơ riêng lẻ sang phân tích chuỗi giao dịch, dòng tiền và hành vi tuân thủ trong tổng thể.

Điều này có nghĩa là dữ liệu thuế không chỉ cần đúng tại thời điểm kê khai, mà cần nhất quán giữa doanh thu, chi phí, hóa đơn, sổ sách kế toán và các thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh. Trong môi trường quản lý dựa trên dữ liệu, những chênh lệch hoặc giao dịch bất thường có thể nhanh chóng được nhận diện thông qua việc đối chiếu chéo nhiều nguồn thông tin, trở thành cơ sở để cơ quan thuế đánh giá mức độ rủi ro và tuân thủ của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Văn bản hợp nhất số 27/VBHN-BTC cập nhật khung xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn hiện hành. Đối với hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp, mức phạt là 20% trên số thuế khai thiếu, đồng thời doanh nghiệp phải nộp đủ số thuế truy thu và tiền chậm nộp theo quy định.

Đáng lưu ý, rủi ro tài chính có thể không dừng ở một khoản tiền phạt. Một sai sót liên quan đến hóa đơn đầu vào, nếu dẫn đến mất quyền khấu trừ thuế GTGT hoặc bị loại khỏi chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN, có thể kéo theo việc điều chỉnh nghĩa vụ thuế trên nhiều sắc thuế và qua nhiều kỳ tính thuế.

CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN KTC

Dịch vụ Kiểm toán | Tư vấn Thuế | Tư vấn Chuyển đổi IFRS & Quản trị Rủi ro

🌐 Website: ktcvietnam.com
📧 Email: contact@ktcvietnam.com