Trước kỳ quyết toán thuế năm 2026, các trường học, trung tâm đào tạo và doanh nghiệp giáo dục cần rà soát lại điều kiện hưởng ưu đãi thuế, việc phân loại doanh thu, ghi nhận chi phí và các nghĩa vụ tuân thủ có liên quan.
Đáng chú ý, năm 2026 ghi nhận nhiều thay đổi pháp lý ảnh hưởng trực tiếp đến lĩnh vực giáo dục, từ Quyết định số 1255/QĐ-TTg về tiêu chí đối với cơ sở thực hiện xã hội hóa, Nghị định số 398/2026/NĐ-CP về giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp, đến các quy định mới về chế độ kế toán, giao dịch liên kết và quản lý thuế.
Giáo dục – đào tạo là lĩnh vực được Nhà nước khuyến khích phát triển thông qua các chính sách ưu đãi. Tuy nhiên, hoạt động trong lĩnh vực này không đồng nghĩa với việc đương nhiên được hưởng thuế suất TNDN ưu đãi hoặc áp dụng chính sách không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với mọi khoản thu.
Việc xác định sai điều kiện ưu đãi, phân loại doanh thu chưa phù hợp hoặc thiếu hồ sơ chứng minh chi phí có thể dẫn đến truy thu thuế, tiền chậm nộp và xử phạt.
Dưới đây, Russell Bedford KTC phân tích những chính sách ưu đãi và rủi ro tuân thủ đáng lưu ý đối với các cơ sở giáo dục trong năm 2026, đồng thời đề xuất những nội dung doanh nghiệp cần ưu tiên rà soát trước kỳ quyết toán.
1. Thuế GTGT: Không phải mọi khoản thu của cơ sở giáo dục đều không chịu thuế
Theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15, Nghị định số 181/2025/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung, đặc biệt là Nghị định số 144/2026/NĐ-CP, hoạt động dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
Tuy nhiên, nhiều cơ sở giáo dục hiện nay có các nguồn thu đa dạng ngoài học phí. Việc phân loại không phù hợp có thể dẫn đến rủi ro kê khai thiếu thuế GTGT đầu ra hoặc khấu trừ sai thuế GTGT đầu vào.
Các lĩnh vực cần chú ý bao gồm:
- Các khoản thu ngoài học phí: Tiền ăn, xe đưa đón, đồng phục, học liệu, cho thuê cơ sở vật chất và các khoản thu bổ trợ cần được xem xét theo bản chất giao dịch thực tế. Không phải mọi khoản thu của nhà trường đều đương nhiên được xử lý thuế như học phí.
- Khoản thu hộ, chi hộ: Theo khoản 7 Điều 4 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, các khoản thu hộ, chi hộ của cơ sở dạy học thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Tuy nhiên, hàng hóa, dịch vụ do các tổ chức, cá nhân cung cấp cho cơ sở giáo dục vẫn được xử lý thuế GTGT theo quy định áp dụng đối với từng loại hàng hóa, dịch vụ. Việc gọi một khoản thu là “thu hộ” không tự nó quyết định cách xử lý thuế; doanh nghiệp cần làm rõ vai trò của cơ sở giáo dục, thỏa thuận với bên cung cấp và hồ sơ thanh toán.
- Thuế GTGT đầu vào: Đối với cơ sở vừa có hoạt động chịu thuế vừa có hoạt động không chịu thuế GTGT, cần hạch toán riêng thuế GTGT đầu vào. Trường hợp không thể hạch toán riêng, số thuế được khấu trừ phải được xác định theo phương pháp phân bổ theo quy định hiện hành, bao gồm các nội dung được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 144/2026/NĐ-CP.
- Điều kiện hoạt động: Đăng ký ngành nghề kinh doanh đào tạo không thay thế các điều kiện, giấy phép hoạt động theo pháp luật chuyên ngành. Cần rà soát sự phù hợp giữa hồ sơ pháp lý, chương trình đào tạo và chính sách thuế đang áp dụng.
2. Thuế TNDN: Ưu đãi 10%, giảm 30% số thuế phải nộp và những điều kiện cần rà soát
Năm 2026, các cơ sở giáo dục cần lưu ý hai nhóm chính sách: thuế suất ưu đãi 10% đối với hoạt động xã hội hóa đủ điều kiện và giảm 30% số thuế TNDN phải nộp theo Nghị định số 398/2026/NĐ-CP.
2.1. Ưu đãi thuế suất 10% và Quyết định 1255/QĐ-TTg
Theo Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, thu nhập từ hoạt động xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục có thể được áp dụng thuế suất ưu đãi 10% nếu đáp ứng điều kiện luật định.
Từ ngày 10/07/2026, Quyết định số 1255/QĐ-TTg thay thế các danh mục tiêu chí xã hội hóa tương ứng trước đây tại Quyết định 1466, 693 và 1470. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:
Doanh nghiệp trong lĩnh vực giáo dục cần đặc biệt lưu ý:
- Trường mầm non, trường phổ thông: Rà soát tiêu chí về loại hình, quy mô, diện tích và điều kiện thực tế thay vì chỉ căn cứ vào giấy phép hoạt động.
- Trung tâm ngoại ngữ, đào tạo kỹ năng: Quyết định 1255 không liệt kê riêng trung tâm ngoại ngữ như một loại hình độc lập. Các cơ sở từng hưởng ưu đãi cần kiểm tra lại căn cứ pháp lý và quy định chuyển tiếp, không mặc nhiên kết luận được tiếp tục hoặc phải chấm dứt ưu đãi.
- Hạch toán và chuyển tiếp: Phân biệt quyền hưởng ưu đãi đã phát sinh hợp pháp với điều kiện áp dụng cho dự án, khoản thu nhập mới; hạch toán riêng thu nhập được ưu đãi và xác định đúng chi phí được trừ.
2.2. Giảm 30% số thuế TNDN phải nộp theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP
Nghị định số 398/2026/NĐ-CP quy định giảm 30% số thuế TNDN phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu của năm tương ứng không quá 10 tỷ đồng, đáp ứng các điều kiện áp dụng.
- Ngưỡng doanh thu: Bao gồm doanh thu bán hàng, dịch vụ, doanh thu tài chính và thu nhập khác theo quy định; không xét riêng doanh thu từng chi nhánh hoặc cơ sở trực thuộc.
- Áp dụng cùng ưu đãi khác: Doanh nghiệp đang hưởng thuế suất ưu đãi 10% vẫn có thể được giảm thêm 30% trên số thuế còn phải nộp sau khi áp dụng các ưu đãi khác, nếu đáp ứng điều kiện.
- Rủi ro vượt ngưỡng: Nếu doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp không đủ điều kiện giảm thuế trong năm tương ứng và phải tự xác định lại số thuế phải nộp, tiền chậm nộp nếu phát sinh.
Điều quan trọng cần lưu ý là mức giảm 30% được áp dụng trên số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp, chứ không phải trên thuế suất thuế TNDN.
2.3. Phân biệt với thuế suất theo quy mô doanh thu
Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 còn quy định:
- thuế suất 15% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng
- và 17% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng, kèm các điều kiện và trường hợp loại trừ.
Doanh thu làm căn cứ áp dụng các mức thuế suất này về nguyên tắc là doanh thu của kỳ tính thuế trước liền kề. Doanh nghiệp cần xác định đúng chính sách thay vì mặc nhiên lựa chọn mức thuế suất thấp nhất.
Các doanh nghiệp trong lĩnh vực giáo dục cần xác định kỹ lưỡng những quy định nào được áp dụng, thay vì mặc nhiên chọn mức thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) thấp nhất hiện có.
Xem thêm: Ưu đãi thuế năm 2026 – Russell Bedford KTC
3. Thuế TNCN và BHXH: Rủi ro từ hợp đồng giáo viên và cộng tác viên
Cơ sở giáo dục thường sử dụng nhiều hình thức nhân sự (cơ hữu, thỉnh giảng, chuyên gia nước ngoài).
Nếu chỉ căn cứ vào tên gọi hợp đồng (“khoán việc”, “dịch vụ”) để xác định nghĩa vụ BHXH hoặc cách thức khấu trừ thuế TNCN, cơ sở giáo dục có thể phát sinh rủi ro tuân thủ.
Các lĩnh vực cần chú ý bao gồm:
- Hợp đồng thỉnh giảng, dịch vụ: Cần xem xét bản chất quan hệ làm việc (tiền lương, sự quản lý, giám sát) để xác định nghĩa vụ BHXH.
- Giáo viên nước ngoài: Cần rà soát tình trạng cư trú thuế, hồ sơ lao động và điều kiện tham gia BHXH bắt buộc. Quốc tịch không phải là căn cứ duy nhất để kết luận nghĩa vụ.
- Rủi ro truy đóng: Xác định sai quan hệ lao động có thể dẫn đến truy đóng và xử phạt theo Nghị định số 283/2026/NĐ-CP. Cần đối chiếu kỹ bảng lương, hợp đồng và chứng từ khấu trừ TNCN.
4. Ba trụ cột pháp lý mới cần ưu tiên rà soát trước quyết toán 2026
Bên cạnh các chính sách ưu đãi thuế, năm 2026 cũng ghi nhận những thay đổi quan trọng về chế độ kế toán, giao dịch liên kết và quản lý thuế.
Các cơ sở giáo dục cần đặc biệt lưu ý ba nhóm quy định sau khi chuẩn bị quyết toán thuế.
4.1. Chế độ kế toán mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Thông tư 99/2025/TT-BTC (hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC) mang đến những yêu cầu mới về chính sách kế toán.
Đặc biệt với ngành giáo dục (thường có năm học lệch năm tài chính, thu trước học phí nhiều kỳ),
doanh nghiệp cần bảo đảm việc ghi nhận doanh thu, chi phí phân bổ phù hợp với bản chất giao dịch, làm cơ sở vững chắc để xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
4.2. Giao dịch liên kết theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP
Đối với trường quốc tế, chuỗi trung tâm có vốn FDI hoặc mô hình nhượng quyền, các khoản thanh toán xuyên biên giới (phí bản quyền, chương trình đào tạo, phần mềm) từ công ty mẹ có thể làm phát sinh giao dịch liên kết.
Doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt Nghị định số 255/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/07/2026, thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP) trong việc xác định quan hệ liên kết, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và đối chiếu nguyên tắc giao dịch độc lập để bảo vệ chi phí được trừ.
Đồng thời, rà soát chặt chẽ nghĩa vụ thuế nhà thầu cho các khoản thanh toán này.
4.3. Chuẩn bị hồ sơ giải trình theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15
Luật mới (hiệu lực từ 01/07/2026) tăng cường cơ chế quản lý thuế dựa trên dữ liệu và phân tích rủi ro.
Các cơ sở giáo dục đang áp dụng ưu đãi thuế cần chủ động lưu giữ đầy đủ hồ sơ đầu tư, tài liệu chứng minh điều kiện xã hội hóa và phương pháp hạch toán.
Việc đối chiếu nhất quán dữ liệu giữa hóa đơn, tờ khai, báo cáo tài chính và hồ sơ lao động sẽ giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ và giải trình khi cơ quan thuế quản lý trực tiếp yêu cầu cung cấp thông tin hoặc thực hiện kiểm tra theo quy định.
5. Rà soát tuân thủ thuế và hỗ trợ quyết toán cùng Russell Bedford KTC
Kỳ quyết toán thuế năm 2026 là thời điểm phù hợp để các cơ sở giáo dục đánh giá lại điều kiện hưởng ưu đãi, rà soát việc ghi nhận doanh thu, chi phí và nhận diện các rủi ro tuân thủ có thể phát sinh.
Thông qua các dịch vụ tư vấn thuế, kế toán và hỗ trợ quyết toán, Russell Bedford KTC hỗ trợ các trường học, trung tâm đào tạo và doanh nghiệp giáo dục:
- Rà soát điều kiện ưu đãi thuế: Đánh giá căn cứ áp dụng thuế suất TNDN ưu đãi 10%, điều kiện xã hội hóa theo Quyết định 1255/QĐ-TTg và khả năng áp dụng chính sách giảm 30% thuế TNDN theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
- Rà soát kế toán và nghĩa vụ thuế: Kiểm tra việc ghi nhận doanh thu, chi phí, phân loại các khoản thu và nghĩa vụ GTGT, TNCN, BHXH có liên quan.
- Rà soát giao dịch liên kết và thuế nhà thầu: Đánh giá giao dịch nội bộ tập đoàn, phí bản quyền, dịch vụ xuyên biên giới và các nghĩa vụ tuân thủ theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP.
- Hỗ trợ quyết toán và giải trình: Rà soát hồ sơ khai thuế, xác định các vấn đề cần điều chỉnh và hỗ trợ chuẩn bị tài liệu giải trình với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Cơ sở giáo dục của Quý vị đã xác định đúng các chính sách ưu đãi thuế và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ tuân thủ cho kỳ quyết toán năm 2026?
Liên hệ Russell Bedford KTC để trao đổi về nhu cầu rà soát kế toán, thuế và các giải pháp tuân thủ phù hợp với thực tiễn hoạt động của đơn vị.




